WAT JE NIET ZAG IN DE GESCHIEDENISLES

 

Wat men je NIET vertelde tijdens de geschiedenisles.

De volgende keer dat je je handen wast, en je vindt de temperatuur van het water niet echt aangenaam, denk er dan eens aan hoe het er ooit aan toe ging. Hier volgen een aantal feiten uit de jaren 1500:

*De meeste mensen huwden in juni, omdat ze hun jaarlijks bad namen in mei, en dus in juni nog redelijk fris roken. Tegen die tijd begon men echter toch al lichtelijk te stinken, en dus droeg de bruid een boeketje bloemen om haar lichaamsgeur te verbergen. Daar komt dus het gebruik van dat ook vandaag nog de bruid een bruidsboeket draagt.*

*Een bad bestond uit een grote kuip die gevuld werd met heet water. De heer des huizes genoot het privilege van het schone water, daarna volgden de zoons en andere mannen die deel uitmaakten van het huishouden, dan de vrouwen, en tenslotte de kinderen. De baby's waren als laatsten aan de beurt. Tegen dan was het water zo vuil dat je er makkelijk iemand in kon kwijtraken. Vandaar de uitdrukking 'de baby met het badwater weggooien'.*

*Huizen hadden in die tijd strooien daken, zonder houten gebinte. Het was de enige plek waar de dieren zich warm konden houden, en dus leefden de katten en kleinere dieren (muizen, ongedierte) in het dak. Als het regende werd het daar glibberig, en soms gleden de dieren dan uit en vielen van het dak. Vandaar het Engelse gezegde 'It's raining cats and dogs'.*

*Niets kon verhinderen dat er dingen in het huis vielen. Dit was een echt probleem in de slaapkamer, waar ongedierte en uitwerpselen je schone beddengoed konden bederven. Daarom werden bedden voorzien van grote palen om een laken over te hangen dat dan toch een beetje bescherming bood. Zo is het gebruik van hemelbedden ontstaan.*

*In die tijd kookte men in de keuken in een grote ketel die altijd boven het vuur hing. Elke dag werd het vuur aangestoken, en werden er ingrediënten toegevoegd aan de ketel. Men at meestal groenten, en weinig vlees. Men at deze stoofpot 's avonds, en liet het overschot in de ketel. Dit werd dan 's nachts koud, en 's anderendaags begon men gewoon opnieuw. Zo zaten er in hun stoofpot vaak dingen die er al heel lang inzaten.*

*Wie geld had, kon zich tinnen borden veroorloven. Voedsel met een hoge zuurtegraad zorgde er voor dat een beetje van het lood in het voedsel terecht kwam, wat vaak tot een loodvergiftiging en de dood leidde. Dit gebeurde het meest met tomaten, waardoor tomaten de volgende +/- 400 jaar als giftig werden beschouwd. Brood werd verdeeld volgens je sociale status. Arbeiders kregen de aangebrande bodem van het brood, het gezin at het middendeel op en gasten kregen de bovenste, krokante korst.*

*Men gebruikte loden bekers om bier of whisky te drinken. Die combinatie zorgde er soms voor dat de drinker een aantal dagen buiten westen was! Als de dronkaard dan bewusteloos gevonden werd langs de straat, werd hij vaak gereed gemaakt om begraven te worden. Hij werd een aantal dagen op de keukentafel gelegd, en de familie at en dronk aan diezelfde tafel, en wachtte af of hij nog wakker zou worden. Vandaar het gebruik van de doodswake.*

*Engeland is oud en klein, en de bevolking vond geen plaats meer om de doden te begraven, dus werden er kisten uitgegraven en de beenderen naar een beenderhuis overgebracht, zodat ze de graven konden hergebruiken. Bij het heropenen van deze kisten, ontdekten ze dat er bij 1 op 25 aan de binnenkant gekrabd was, en ze beseften dat ze levenden hadden begraven. Van toen af werd er een touwtje rond de pols van een lijk gebonden, dat omhoogleidde en verbonden was met een belletje boven de grond. Iemand moest dan heel de nacht op het kerkhof zitten om te horen of de bel rinkelde. En zo werd er wel eens iemand "gered door de bel".*

Zondag 11 december van 17.30 tot 20.00 uur organiseren Uitvaartverzorging Jan de Wit & zn. en Jan Reedijk Uitvaartverzorging, een “Lichtjesavond” op de Algemene Begraafplaats aan de Zundertseweg te Etten-Leur. Deze “lichtjesavond” is een gezamenlijk initiatief van beide ondernemers en mede mogelijk gemaakt door het gemeentebestuur van Etten-Leur.

Tijdens deze avond wordt de begraafplaats zoveel mogelijk verlicht met fakkels en andere lichtbronnen en worden de bezoekers in de gelegenheid gesteld om hun dierbare overledenen te gedenken in een tijd waarin iedereen het druk heeft met de voorbereidingen voor de aanstaande feestdagen. De begraafplaats zal gedurende voornoemde uren voor iedereen vrij toegankelijk zijn. Ook bestaat de mogelijkheid om tegen een kleine vergoeding een eenvoudig kerststukje te kopen, daarnaast ontvangt iedere bezoeker een graflichtje dat tijdens de rondgang over de begraafplaats op een graf van een dierbare geplaatst kan worden. De avond wordt muzikaal opgeluisterd door uitvaartzanger Siem van Baal. Cabaret “van Zolder” zal ook een aantal prachtige meerstemmige liedjes ten gehore brengen.

In de tent, die op deze avond staat opgesteld op de begraafplaats, wordt u een passende versnapering aangeboden door een lokale ondernemer. Wij willen deze avond met u in een winterse ambiance beleven en spreken de verwachting uit dat wij u een gedenkwaardige avond mogen bezorgen. Voor informatie kunt u zich wenden tot Jan Reedijk Uitvaartverzorging, tel.: 076 – 5022887 en Jan de Wit en zn, tel.: 076- 5015807.

Er leefde eens een arme houthakker, die Parihuana heette. Hij had een heel bazige vrouw, Marihuana. Ze hadden twee kinderen en die waren Hash en Wietje gedoped. Wietje speelde met haar barbituraten en Hash speelde met Stuffie, zijn hondje, en zijn kat Morfientje.
Marihuana zei: We moeten iets doen." Ze hadden namelijk niets meer te eten. Parihuana snoof eens diep, maar wist niets te zeggen. Marihuana bedacht een boos plan. Ze zouden met z'n vieren een tripje gaan maken in het bos en Hash en Wietje daar achterlaten. Maar die slimme Hash had alles gehoord en stak een mesje in zijn achterzak.
De volgende dag gingen ze het tripje maken door het bos waar de wind door de bomen blowde, die heel erg high waren. 's-Middags deden Hash en Wietje een dutje en hun ouders gingen er stilletjes vandoor.
Maar Hash had met zijn mesje lijntjes in de sneeuw getrokken, dus konden ze gemakkelijk de weg naar het dorp vinden. Ze durfden echter niet naar huis, dus gingen ze naar Opium en Omium. Die zaten vredig op hun canabee naar de LSD-speler te luisteren, waar juist de hit klonk: Altijd rookt Kortjakje Wiet,
Midden in de week, maar zondags niet.
Zondags rookt zij heroine, met een snufje cocaine.
Altijd rookt Kortjakje Wiet,
Midden in de week, maar zondags niet.
Toen Opium en Omium de kinderen zagen, begroetten ze hen uitbundig. "High!" Zeiden ze en "High" riepen Hash en Wietje. Ze kregen een cracker aangeboden. "Hebben jullie honger?" Vroeg Omium."Jaa!" Riepen Hash en Wietje. "Laten we gaan chinezen!""Goed, zei Omium. "Ik coke wel"." De volgende dag werden Hash en Wietje weer naar huis gebracht, Parihuana was blij, maar Marihuana niet.
Toen ze de volgende dag weer een tripje gingen maken in het bos, lette Marihuana goed op Hash, zodat hij geen kans zag lijntjes te trekken. Toen de twee kinderen weer alleen achterbleven, waren ze echt verdwaald. Maar toen zagen ze een vogeltje dat floot:"Wiedewiedewiet." Ze volgden het vogeltje en kwamen bij een huisje dat helemaal van coke vervaardigd was. Zoveel coke hadden ze nog nooit bij elkaar gezien.
Ze begonnen er meteen flink op los te snuiven, maar terwijl ze zo heerlijk snoven, werden ze bespeed door de boze H-XTC die in het huisje woonde. De H-XTC begon te zingen:"Sniffel, snaffel, snuifje, wie snuift er aan mijn huisje?" Omdat Hash en Wietje verstoned waren van angst, antwoordden ze niet. De H-XTC kreeg argwaan en liep naar buiten, Ze zei met een lief stemmetje: "Kom maar mee naar binnen, dan bak ik een lekkere spacecake voor jullie."
Maar ondertussen had de H-XTC maar al te veel zin in Hash en Wietje. Na een tijdje zaten Hash en Wietje helemaal stoned en uitgeteld bij de H-XTC aan tafel. Nu wilde de H-XTC Wietje gaan drogen in haar droghok en Hashje samenpersen in haar persijzer om hem vervolgensin blokjes te snijden. Nu konden ze niet meer ontkomen. "Hennep!" Riep Wietje.
"Hennep!" Riep Hash. Ze waren bang opgerookt te worden. Wietje moest gaan kijken of de kolen in het droghok al heet genoeg waren. Ze zei tegen de H-XTC dat ze het niet goed kon zien.De H-XTC ging nu zelf kijken en Wietje duwde haar in het droghok en deed de deur dicht. De H-XTC begon te schreeuwen: "Hennep!" De H-XTC verbrandde en Hash en Wietje waren blij. Ze doorzochten het huisje en stopten hun zakken vol met cocaine, morfine, hash, wiet, coke en vooral XTC. "Kom Hash, we moeten gaan!" Zei Wietje. "Wacht even, zus, in ben even drug met het verzamelen van drugs." Zei Hash. Ze staken het huisje in brand. Crack, zei het huisje.
Ze gingen met speed naar huis. Het wiedewiedewiet-vogeltje wees hen de weg. Onderweg kwamen ze Blowkapje en Sneeuwwietje nog tegen. Toen ze thuiskwamen was Parihuana blij. Marihuana was dood en ze leefden nog lang en gelukkig.

 

Der wazze es sefe geitjes. Op een dag gong de ouwe geit naar de mart. Toen see ze tege de geitjes: ,, Jonges, moe mot effe weg. Geen rottigheid uithale! En as de wollef komp, seg ie maar dattie dood ken falle. Niet ope doen!’Toen de ouwe geit weg was, gonge de geitjes spelletjes doen en alles was kits totdat er aan de deur werd gerommeld. ,, Daar hebbie het gedonder in de glase", seeje de geitjes. ,, Wat mot je?" vroeg der een. ,, Maak de deur es effe ope, knapie", see de wollef, die buiten sting en de boel wou vernaggele. ,, Je suster", seeje de geitjes, die hoorde dattet de wollef was. ,, We kijke wel uit, hoor. Neem je tante in de feiling." Afijn, de wollef drukte se porum, wantie voelde wel dattet een vuil bakkie was. Effe later kwam die trug en see metten frouwestem dasse de deur ope moeste make, want de tent zat nog steeds op slot. De geitjes dachten dat alles jofel was. Maar eentje waster toch so link om de wollef te frage se poot te late sien. De wollef snapte dattie fout gong astie se parreke liet sien. Dus druktenie se snor maar weer. Nou moestie wat anders versinne. Hij douwde se patte innet meel om se wit te late schijne. Toen ie se grijpstuivers aan de geite had late sien, dachte se dat alles okee was en se seeje :,, Goeie soep, jonges, ope de tent!" De wollef kwam binne en see: ,, Nou heb ik je an je staart, fuile stinkers!" De geite schrokke der eige het apesuur. De wollef sloeg se hallef lens en frat se op. Alleen het sevende geitje was so link om in de klok te duike en die bleef daar sitte totdat de wollef em pleite gong. Afijn, ‘s aves kwam de ouwe geit hartstikke in de lorum thuis en het kleine geitje see, dat de wollef de andere in se muil had gedouwd. ,, Soon fuil stukkie schorum", see de ouwe. ,, Die rotgeintjes sal ik die goser wel es effe aflere." De ouwe nam een end hout. Se gong mettet geitje naar het hol fan de wollef, die daar met se fette folle pens op se blote bunker lag te snurreke. ,, Hebbie me kinderen opgefrete, loeder!", schreeuwde de ouwe. De wollef werd wakker en schrok se eige rot. ,, Bejje mesjogge, see die, ik hep geen poot buite de deur geset!" ,, Hij liegt dattie barst!", schreeuwde het geitje, ,, ik heppet sellef gesien!" De ouwe sprong naar de wollef toe en sloeg em se harses in mekaar. De wollef lag meteen foor kassie ses en was in een mum van tijd de pijp uit. De ouwe nam een nijffie en snee de pens fan de wollef ope. De ses geitjes spronge deruit en songe: ,, Daar sein we weer! ",, Jullie kenne fan geluk spreke", see de ouwe, "daar wassie bijna de pineut geweest!" Afijn, om kort te gaan, se stouwse de botst fan de wollef fol met kije en keilden-em de sloot in. En de geitjes leefde nog lang en gelukkig.